Paluch koślawy (haluksy) – co to jest?
Paluch koślawy to schorzenie, które charakteryzuje się deformacją struktur stopy. W rezultacie prowadzi do nieprawidłowego ustawienia dużego palca – skierowaniem go w kierunku pozostałych palców i zmiany ułożenia kości śródstopia. Jeżeli w zdrowej stopie kąt krzywizny palucha w stosunku do pierwszej kości śródstopia wynosi do 10 stopni, to o koślawości palucha możemy mówić, gdy paliczek palucha oddalony jest względem prawidłowego położenia w stopniu większym.
Wyróżnia się 4 stopnie zaawansowania haluksów – i tak np.: stopień I – to odchylenie dużego palca stopy do 20 stopni, ale już stopień IV – to odchylenie dużego palca stopy powyżej 50 stopni.
W efekcie odstępstwa od normy dochodzi także do innych nieprawidłowości, m.in.: zniekształcenia i osłabienia mięśni stopy, zaburzenia biomechaniki chodu, nierównomiernego rozłożenia ciężaru ciała.
Jakie są objawy haluksów?
Pojawienie się palucha koślawego bardzo często poprzedzone jest rozchodzeniem się kości śródstopia (metatarsalgia) którą rozpoznajemy po poszerzaniu się stopy.
W kolejnym etapie, kiedy paluch przesuwa się w kierunku palców środkowych, na wewnętrznej stronie stopy powstaje charakterystyczna wypukłość. Może ona ulegać zaczerwienieniu, a także obrzękom a z czasem – modzele i zapalenie torebki maziowej. Na tym etapie haluks może już boleć przy każdym dotknięciu. Bolący guz jest deformacją w stawie.
Ból jest ważnym sygnałem, którego nie można już dłużej ignorować, gdyż może oznaczać, iż tkanki są już bardzo zniszczone.
Inne objawy palucha koślawego, na które warto zwrócić uwagę to: tworzenie się deformacji sąsiednich palców, powstającej pod wpływem ucisku, np.: palce młotkowate (tzn. zgięte w przedniej części ku dołowi); palec jeździecki; obrzęk lub stan zapalny torebki stawowej; odciski na i pomiędzy palcami; odgłosy tarcia w trakcie chodzenia i obserwowany zmieniony chód.
Jeżeli pacjent nie podejmie jakichkolwiek działań, z biegiem czasu stan jego stóp na pewno się pogorszy i dojdą objawy ze strony innych części ciała.
Przyczyny powstawania haluksów
Istnieje wiele przyczyn palucha koślawego, które są zależne od siebie. Na przyczyny haluksów składają się czynniki genetyczne i środowiskowe. Jednak przeprowadzone badania naukowe wykazały, że skłonność do problemów ze stopami najczęściej dziedziczymy po naszych przodkach.
Oprócz dziedziczenia istnieją także inne czynniki powodujące proces powstawania haluksa. Szczególnie kobiety, które noszą buty na obcasach i zwężające się ku czubkom często walczą z problemem deformacji palucha. Takie obuwie powoduje przeciążenie przedniej części stopy. Podczas noszenia dochodzi do niefizjologicznego ułożenia stopy w bucie i ograniczenia ruchomości palców – w szczególności palucha.
Najczęstszą bezpośrednią przyczyną powstawania haluksów jest stopniowe osłabienie więzadeł łączących ze sobą kości śródstopia. W rezultacie więzadła nie są one w stanie oprzeć się dużej sile podczas obciążania stopy i stopniowo kości śródstopia oddalają się od siebie.
Paluch koślawy może być spowodowany również przez: nieprawidłowości w budowie stopy, płaskostopie poprzeczne, hipermobilność (niestabilność tkanki łącznej), częste przebywanie w pozycji stojącej, nadmierne obciążenie stopy (np. poprzez sport lub taniec) oraz nadwagę i otyłość.
Haluksy – jak może pomóc podolog?
Leczenie haluksów zależy od stopnia zaawansowania problemów. W przypadku pojawienia się problemów z paluchem koślawym pomocy należy szukać w gabinecie podologicznym. Najważniejsze zadanie podologa w terapii haluksów to przede wszystkim profilaktyka i powstrzymanie postępów choroby, w tym złagodzenie dolegliwości bólowych.
W naszym gabinecie Pomoc dla Stóp we Wrocławiu nasi specjaliści dokonają oceny stóp, a następnie dopasowuje odpowiedni sposób leczenia. Postępowanie obejmuje stosowanie indywidualnych wkładek ortopedycznych, noszenie wygodnego obuwia dostosowanego do stopnia deformacji oraz odpowiednio ukierunkowaną fizjoterapię.
Dla każdego pacjenta zaprojektujemy i wykonamy indywidualne wkładki ortopedyczne, których zadaniem jest m.in.: stabilizacja pierwszej głowy kości śródstopia i palucha koślawego, podparcie palców młotkowatych i szponiastych, zapewnienie komfortu poprzez odciążenie łuku poprzecznego stopy i skorygowanie towarzyszących wad stóp.
Udzielamy także wskazówek dotyczących profilaktyki haluksów oraz odpowiedniego dbania o stopy.
W przypadku, kiedy paluch koślawy jest wynikiem dziedziczenia, działania profilaktyczne pomogą zatrzymać postęp deformacji. Ćwiczenia mięśni stóp mają na celu: wzmocnienie i rozciągnięcie mięśni odpowiedzialnych za prawidłowe ułożenie palucha oraz mięśni całej kończyny dolnej. Dzięki ćwiczeniom utrzymującym paluch w pełnej ruchomości we wszystkich kierunkach można skutecznie powstrzymać proces powstawania haluksa.
Jeżeli dotknął Cię problem palucha koślawego, zapraszamy do naszego gabinetu podologicznego Pomoc dla Stóp we Wrocławiu. Należy podkreślić, że im wcześniej zostaną rozpoznane nieprawidłowości i zareagujemy na choćby małe zmiany, tym większa szansa na ich skorygowanie oraz zapobieganie dalszemu pogłębianiu się koślawości palucha.
